sparen beleggen

Uitleg beleggingsfondsen

Wie niet dagelijks met het financiële nieuws bezig wil zijn doet er goed aan dit aan deskundigen over te laten. Ook voor mensen met een bescheiden of klein vermogen staan deskundigen klaar. Wie een groot vermogen heeft zal meestal naar een vermogensbeheerder stappen. Maar we zien de laatste tijd ook bezitters van relatieve grote vermogens deelnemen in beleggingsfondsen. Dit heeft te maken met de sterke specialisatie die is opgetreden bij het aanbod van deze fondsen. Hieronder wordt dit aanbod in een aantal groepen verdeeld.
De belangstelling voor beleggingsfondsen is de laatste jaren explosief gegroeid. Nam het blokje 'Beleggingsfondsen' jaren geleden een bescheiden plaatsje in op de beurspagina van de krant, tegenwoordig is het een kolom over de volle lengte van de pagina. Begin 1999 waren het er ruim 500, twee keer zoveel als het aantal individuele fondsen genoteerd aan de Effectenbeurs in Amsterdam.

Om enige orde te brengen in dit grote aantal verschillende fondsen zullen we ze op een aantal manieren onderscheiden. We volgen daarbij de indeling die wordt gegeven in het Jaarboek beleggen 1999 van de Consumentenbond.

Onderscheiden worden vijf hoofdgroepen:

· Aandelenfondsen
· Onroerendgoedfondsen
· Obligatiefondsen
· Liquiditeitenfondsen
· Overige fondsen

De aandelenfondsen worden op hun beurt naar regio's onderverdeeld:

· Wereldwijd
· Europa
· Noord-Amerika
· Nederland
· Verre oosten
· Japan
· Opkomende markten ('emerging markets')

De opkomende markten wordt in drieën gesplitst:

· Latijns-Amerika
· Wereldwijd
· Overige (met name Oost-Europa en Zuid(oost)-Azië)

De overige fondsen zijn in te delen in

· Gemengde fondsen
· Indexfondsen
· Sectorfondsen
· Themafondsen, zoals Groenfondsen
· Landenfondsen
· Clickfondsen

De namen van de meeste soorten fondsen geven al aan waarin zij beleggen. Enkele soortnamen bij de overige fondsen verdienen een nadere toelichting.

Gemengde fondsen beleggen in de verschillende beleggingssoorten: aandelen, obligaties, onroerend goed, enz.
Sectorfondsen beleggen in bepaalde sectoren van de economie, bijvoorbeeld de telecom, de informatie en communicatietechnologie, nieuwe media, gezondheidszorg, energie. Themafondsen beleggen in bedrijven die bij actuele maatschappelijke trends aansluiten, zoals het milieu: groenfondsen. Er zijn fondsen die ethische criteria aanleggen bij hun beleid en die niet in tabaks, drank- of wapenindustrie beleggen. De Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) is een belangenorganisatie voor beleggers die hun geld steken in bedrijven die ondernemen met oog voor mens en milieu, zonder daarbij het winststreven uit het oog te verliezen.

Clickfondsen zijn in 1997 door de Generale Bank in Nederland geïntroduceerd. Intussen hebben ook andere banken en verzekeraars ze op de markt gebracht. Een clickfonds biedt beveiliging tegen koersdalingen door de behaalde koerswinst op van te voren vastgestelde koersniveaus vast te clicken. Wanneer de waarde van de belegging na een click weer terugloopt hebt u daar als belegger geen last van. De beveiliging komt tot stand door een combinatie met putopties. Indexfondsen laten de samenstelling van hun beleggingen afhangen van een bepaalde beursindex, bijvoorbeeld de AEX-index. Landenfondsen beleggen in effecten in een een bepaald land.

Ook ' jong zijn' is een thema. In juli 1998 kwam de verzekeringsmaatschappij Levob met Fun(d)raiser; Robeco volgde in december 1998 met het Young Dynamic Fund (YDF). Weer twee maanden later kwam de Postbank met het Easy Blue Beleggingsfonds. YDF belegt in fondsen die jongeren aanspreken zoals Nokia, Nintendo, Sony, EMTV, Free Record Shop en Nike. Ook Easy Blue steekt haar geld in fondsen die jongeren aanspreken zoals Coca-Cola, Walt Disney, Nokia, McDonald’s en Sony. Levob’s Fun(d)raiser belegt in Walt Disney en Coca-Cola, maar ook in Unilever en Koninklijke Olie.

Wie zijn vermogen belegt, is vanzelfsprekend geïnteresseerd in de resultaten van zijn belegging. Daarom zal elk beleggingsfonds en elke vermogensbeheerder van tijd tot tijd zijn prestaties publiceren en deze liefst vergelijken met een relevante 'benchmark', een vergelijkingsmaatstaf. Het gaat er dan om in welke mate het fonds het beter heeft gedaan dan die maatstaf.

Fondsen die in dezelfde soort waarden beleggen kunnen ook onderling worden vergeleken, als dan ook maar de mate van risico die de belegger in dat fonds heeft gelopen bij de vergelijking wordt betrokken. Daarvoor is de Sharpe-maatstaf ontwikkeld, die rendement en risico combineert in één rapportcijfer.